Πρόγραμμα Δράσης για την Επιστημονική Επιτροπή Μηχανολόγων

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Ο ρόλος των Επιστημονικών Επιτροπών ειδικοτήτων του ΤΕΕ είναι ιδιαίτερα σημαντικός καθώς  τα μέλη τους όχι μόνο εισηγούνται κρίσιμα θέματα ειδικοτήτων αλλά μετέχουν στην Αντιπροσωπεία του ΤΕΕ, ισότιμα με τα υπόλοιπα εκλεγμένα μέλη.
Στην Επιστημονική Επιτροπή Μηχανολόγων η ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ δεν είχε κατά την προηγούμενη θητεία εκλεγμένο μέλος. Σε συνδυασμό με την απαράδεκτη κατάσταση που επικρατεί τα τελευταία χρόνια στον Πανελλήνιο Σύλλογο Διπλωματούχων Μηχανολόγων Ηλεκτρολόγων, θεωρούμε ότι τα προβλήματα των Μηχανολόγων Μηχανικών δεν αντιμετωπίστηκαν με τη δέουσα πληρότητα, δεν προετοιμάστηκαν λύσεις για τα χρόνια προβλήματα του κλάδου και κυρίως δεν εκπονήθηκε μια σαφής στρατηγική για τα θέματα απασχόλησης.
Πιστεύουμε ότι η εκλογή μέλους από την παράταξή μας θα είναι προς όφελος των μηχανικών του κλάδου και προτείνουμε τους  παρακάτω βασικούς  άξονες δράσης.

• Η Απασχόληση των Μηχανολόγων – Παρατηρητήριο Απασχόλησης
• Ο Χάρτης Απασχόλησης των Μηχανολόγων
• Κοινωνική ευθύνη του Μηχανολόγου
• Η προβολή του ανταποδοτικού ρόλου των Μηχανολόγων στην Κοινωνία
• Φόρουμ ΕΕ Μηχανολόγων με Εκπαιδευτικά ιδρύματα

Τα προβλήματα απασχόλησης των μηχανολόγων μηχανικών απεικονίζουν πλήρως το μοντέλο ανάπτυξης της Χώρας, την παραγωγική υποβάθμιση, την υστέρηση ως προς την τεχνολογική κουλτούρα και τον εμπειροτεχνικό τρόπο προσέγγισης των εγκαταστάσεων. Δείτε σχετική τεκμηρίωση σε δημοσιευμένο άρθρο: «Ανταγωνιστικότητα Ελλάδας – Το μοιραίο αποτέλεσμα του δικομματισμού» http://leftengineers.wordpress.com/2009/09/09/competitiveness/
Αντικειμενικά, το επάγγελμα του Μηχανολόγου διεθνώς εξακολουθεί να αποτελεί ένα επάγγελμα του μέλλοντος και δεν αντιμετωπίζει οξυμένα προβλήματα απασχόλησης καθώς βρίσκεται στην αιχμή της τεχνολογίας και επιπλέον έχει σχέση με τις πολλαπλές διεξόδους που δημιουργούν οι σύγχρονες απαιτήσεις (Περιβαλλοντικές τεχνολογίες, ποιότητα προϊόντων και υπηρεσιών κλπ).
Στη χώρα μας όμως, με την διάλυση του παραγωγικού ιστού, την απουσία προδιαγραφών και ελέγχων, τη διαπιστωμένη τεχνολογική και οργανωσιακή κυρίως ανετοιμότητα και την κυριαρχία του εμπειρισμού, ο ρόλος του Μηχανολόγου βρίσκεται σε δυσαρμονία με τις διεθνείς τάσεις. Αν και η βάση των προβλημάτων της επαγγελματικής μας κατάστασης βρίσκεται στο μοντέλο ανάπτυξης της Ελληνικής Οικονομίας, πιστεύουμε ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια παρέμβασής μας για την αναβάθμιση του ρόλου των Μηχανολόγων και την συνακόλουθη ευεργετική επίδραση στην καλώς εννοούμενη ανάπτυξη της χώρας και την ποιότητα των έργων, των υπηρεσιών και των προϊόντων της. 

Τι έδειξε η έρευνα απασχόλησης του ΤΕΕ για τους Μηχανολόγους Μηχανικούς
Οι μηχανολόγοι μηχανικοί αποτελούν τον νεαρότερο κλάδο των μηχανικών (Μέση ηλικία 40,8 έτη) , μετά τους ηλεκτρονικούς μηχανικούς (Μέση ηλικία συνόλου μηχανικών 43 έτη). Συμπεριλαμβάνουν δηλαδή μεγάλο ποσοστό νέων μηχανικών, με τα γνωστά προβλήματα ένταξης στο επάγγελμα και συνθηκών εργασίας. Απαιτείται λοιπόν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ένταξης των νέων μηχανολόγων στο επάγγελμα, παρέμβασης για τις συνθήκες εργασίας τους και δημιουργία υπηρεσιών υποστήριξής τους. Ιδιαίτερα λόγω της ποικιλίας των επαγγελματικών αντικειμένων  της ειδικότητας (μεγάλη διασπορά απασχόλησης σε δευτερογενή και τριτογενή τομέα), καθώς και ότι οι μηχανολόγοι δηλώνουν λιγότερο ενημερωμένοι στις διαδικασίες του επαγγέλματος και λιγότερο προετοιμασμένοι για την ένταξή τους στην αγορά εργασίας σε σχέση με τους άλλους μηχανικούς, του μεγάλου ποσοστού μισθωτών και του διαπιστωμένου από την έρευνα μεγαλύτερου χρόνου που απαιτείται για ένταξη στο επάγγελμα σε σχέση με αυτόν του συνόλου των μηχανικών. Επιπλέον, οι μηχανολόγοι δηλώνουν σε μεγαλύτερο ποσοστό από όλες τις ειδικότητες ότι απαιτείται οι σπουδές τους να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση σε πρακτικές εφαρμογές.
Διαθέτουν σε μεγάλο ποσοστό μεταπτυχιακές σπουδές (33,6%) έναντι 26,9% ως του Μ.Ο. των μηχανικών, γεγονός που αποτελεί ένδειξη για τις απαιτήσεις ένταξης στο επάγγελμα αλλά και για τον γενικότερο ανταγωνισμό που επικρατεί. Στο ίδιο συμπέρασμα οδηγούμαστε και από το γεγονός ότι οι μηχανολόγοι συμμετέχουν σε μεγάλο ποσοστό σε προγράμματα διαρκούς επιμόρφωσης, δηλώνουν σε ποσοστό 58% ότι εργάζονται περισσότερες από 8 ώρες/ημέρα, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό του συνόλου των μηχανικών είναι  53% αλλά και από το γεγονός ότι παρουσιάζουν μεγάλη κινητικότητα σε σχέση με τους υπόλοιπους μηχανικούς.
Το ποσοστό ανεργίας που καταγράφηκε στην έρευνα για τους μηχανολόγους είναι ανάλογο του Μ.Ο. του συνόλου των μηχανικών, αλλά με μεγαλύτερες τάσεις ανόδου και με έντονα χαρακτηριστικά στους νέους μηχανολόγους. Θα πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι η έρευνα έγινε στην αρχή της οικονομικής κρίσης και της ύφεσης που ακολούθησε μετά τα μέτρα.
Μεγάλο ποσοστό μηχανολόγων (9%) θεωρεί ότι το αντικείμενο εργασίας του είναι χαμηλότερου επιπέδου σε σύγκριση με τις σπουδές του, γεγονός που αποτελεί ένδειξη ότι δεν αξιοποιούνται πλήρως οι γνώσεις του.
Παρά τα αυξημένα προσόντα τους, οι μηχανολόγοι αποτελούν την ειδικότητα που θεωρεί σε μεγαλύτερο βαθμό από όλους του μηχανικούς ότι υφίσταται ανταγωνισμό από τους Τεχνολόγους! (47,5% έναντι 41,4% του συνόλου των μηχανικών). 

Γενικά, με βάση τα στοιχεία της έρευνας, η ειδικότητα παρουσιάζει αυξημένα προσόντα, ιδιόμορφα προβλήματα απασχόλησης, ιδιαιτέρως για τους νέους μηχανικούς, αλλά επιπλέον, έχει μεγάλες ανάγκες υποστήριξης των μηχανικών, τόσο σε επίπεδο ενημέρωσης όσο και συνεχούς επιμόρφωσης.
Η ΕΕ των Μηχανολόγων να συμβάλει στη λειτουργία ενός Παρατηρητηρίου Απασχόλησης για όλους τους μηχανικούς που προτείνει η παράταξή μας στο ΤΕΕ, με σκοπό την παρακολούθηση των εξελίξεων αλλά και την υποστήριξη των μηχανικών σε θέματα απασχόλησης (απολύσεις, συμβάσεις, υποβάθμιση, αμοιβές  κλπ).
Επίσης, θα πρέπει να αξιοποιηθούν σύγχρονες μέθοδοι επικοινωνίας και διαβούλευσης (forums, ηλεκτρονικές ομάδες συζήτησης κλπ) με το σύνολο των μηχανολόγων, οι οποίοι, λόγω των συνθηκών εργασίας τους αδυνατούν να έχουν συχνή παρουσία στις δραστηριότητες του ΤΕΕ.

Είναι απόλυτα αναγκαίο να εκπονηθεί ένας αναλυτικός Χάρτης Απασχόλησης του Μηχανολόγου, μέσα από τον οποίο θα αναδειχθούν και θα κωδικοποιηθούν οι υπηρεσίες του μηχανολόγου που είναι ανταποδοτικές για την ανάπτυξη και την κοινωνία και ο προσδιορισμός του ρόλου του, ιδιαίτερα σήμερα που αποτελεί κοινό τόπο η αλλαγή του μοντέλου ανάπτυξης της Χώρας.
Αυτός ο χάρτης θα πρέπει να γίνει υπόθεση του συνόλου των μηχανολόγων που θα συμβάλουν στη διαμόρφωση και διεκδίκηση των πορισμάτων του.
Ενδεικτικά ο Χάρτης μπορεί να περιλαμβάνει μεταξύ άλλων θέματα όπως:

- Ο Μηχανολόγος στον πρωτογενή τομέα
- Κτιριακές εγκαταστάσεις και Μηχανολόγος – Πράσινα κτίρια (Green Buildings), ΚΕΝΑΚ, Building Management Systems BMS κλπ)
- Δημόσια έργα και Μηχανολόγος
- Οι απλές εγκαταστάσεις σε μια σύνθετη εποχή
- Ο Τουρισμός ως ένας βασικός κλάδος της Ελληνικής Οικονομίας και οι Μηχανολόγοι (πράσινα ξενοδοχεία, Green keys κλπ)
- Περιβάλλον – Ενέργεια - Πράσινη Οικονομία και Μηχανολόγοι
- Ο Μηχανολόγος στον κλάδο των Οχημάτων
- Ποιότητα και Προδιαγραφές προϊόντων και Υπηρεσιών
- Κύκλος ζωής προϊόντων – Ανακύκλωση
- Δημόσιος τομέας – Ελεγκτικοί μηχανισμοί – Εποπτεία αγοράς
- Επιχειρηματικότητα Μηχανολόγου – Συμπράξεις
- Εξωστρέφεια, τεχνολογική υποστήριξη Υπουργείου Εξωτερικών

Μηχανολόγοι, Καινοτομία  και Επιχειρήσεις
Η τεχνολογική και οργανωτική υποστήριξη των επιχειρήσεων, των βιομηχανιών και των βιοτεχνιών αποτελεί ένα ευρύ πεδίο δράσης για το μηχανολόγο. Η ΕΕ θα πρέπει να καταγράψει τις θεσμικές απαιτήσεις και τους ελέγχους που πρέπει να πραγματοποιούνται για την εφαρμογή των κανόνων και των προδιαγραφών και συγχρόνως να εντοπίσει συγκεκριμένους τομείς άμεσης ανταποδοτικότητας των υπηρεσιών του μηχανικού.
Στην Ελλάδα υπάρχει η εξής αντίφαση. Υπάρχει μεγάλος αριθμός μικρών, οικογενειακών επιχειρήσεων οι οποίες αδυνατούν να στελεχωθούν επαρκώς με επιστήμονες και μηχανικούς. Ωστόσο, το χαρακτηριστικό των μικρών επιχειρήσεων είναι ότι απορροφούν ευκολότερα την τεχνολογία και τις καινοτομίες και μπορούν εύκολα να τις αξιοποιήσουν για την ανταγωνιστικότητά τους. Για το σκοπό αυτό, η ΕΕ θα πρέπει να επεξεργαστεί θέσεις και να προτείνει τις κατάλληλες  Δομές υποστήριξης ΜΜΕ επιχειρήσεων για την αντιμετώπιση της συγκεκριμένης αντίφασης.  Οι δομές αυτές πρέπει να είναι κυρίως δημοσίου συμφέροντος και να συνδράμουν στο έργο τους εξειδικευμένοι / διαπιστευμένοι ελεύθεροι επαγγελματίες μηχανολόγοι ή κατάλληλες συμπράξεις επιστημόνων και μηχανικών, βάσει συγκεκριμένων κινήτρων.

Οι Μηχανολόγοι Μηχανικοί στην εκπαίδευση
Ένας συνεχώς αυξανόμενος αριθμός μηχανολόγων εργάζεται σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Η  ΕΕ θα πρέπει να διερευνήσει τρόπους διεύρυνσης της απασχόλησης σε αυτόν τον τομέα αλλά κυρίως παρέμβασης στις συνθήκες εργασίας τους και στην αναβάθμιση του ρόλου τους. Στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στο καθεστώς εργασίας των νέων ερευνητών, κυρίως αυτών που παρακολουθούν μεταπτυχιακά προγράμματα, εκπονούν τις διδακτορικές τους διατριβές και συγχρόνως παρέχουν διδακτικό έργο, συνήθως μη αμειβόμενο. 
Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί και στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση  για δύο κυρίως λόγους: Αφ ενός γιατί εμφανίζεται το πλέον έντονο φαινόμενο υποβάθμισης του ρόλου τους (κυρίως μέσα από την ισοπέδωση που κυριαρχεί στα εργαστήρια). Αφ’ ετέρου, επειδή μέσω των μηχανικών μπορεί να αλλάξει μαζικά η κουλτούρα εμπειρισμού που κυριαρχεί στη Δευτεροβάθμια Τεχνολογική Εκπαίδευση και να βελτιωθεί η τεχνολογική κουλτούρα των νέων γενικότερα.

Πέραν των θεσμικών παρεμβάσεων είναι αναγκαίο να εκπονηθεί ένα σχέδιο προβολής του ανταποδοτικού ρόλου του μηχανολόγου στην κοινωνία που να περιλαμβάνει συμμετοχή σε εκθέσεις, αρθρογραφία, ειδική ιστοσελίδα, έκδοση ενημερωτικού υλικού κλπ. Η επικοινωνιακή αυτή δραστηριότητα μπορεί να αφορά ενδεικτικά ανταποδοτικότητα της σωστής μελέτης και επίβλεψης στις εγκαταστάσεις κτιρίων,  υπηρεσίες τεχνολογικής υποστήριξης και οργάνωσης σε βιομηχανίες, ιδιαιτέρως Μικρομεσαίες και βιοτεχνίες, εμπόριο τεχνολογικών προϊόντων, υπηρεσίες στον τομέα του τουρισμού κλπ. Απολύτως απαραίτητη είναι η ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού για τις υποχρεώσεις και τις ευθύνες του μηχανολόγου στην Ενεργειακή Αναβάθμιση των Κτιρίων, με αφορμή την εφαρμογή του ΚΕΝΑΚ.

Η ΕΕ Μηχανολόγων θα πρέπει να αναδείξει την κοινωνική ευθύνη του Μηχανολόγου σε κρίσιμους τομείς. Πέραν των άλλων θα πρέπει να βρίσκεται σε επικοινωνία με κινήσεις και οργανώσεις πολιτών για την προστασία του περιβάλλοντος, μη κυβερνητικές οργανώσεις κ.α. με σκοπό να τροφοδοτείται αλλά και να υποστηρίζει τις αντίστοιχες δραστηριότητες, να παρεμβαίνει σε θέματα ενημέρωσης και προστασίας του Καταναλωτή κλπ. Επιπλέον, πρέπει να παρακολουθεί τα σημαντικά γεγονότα και να αναδεικνύει τα προβλήματα και τις αιτίες τους (πχ Ασωπός και Τεχνολογίες προστασίας του περιβάλλοντος, προβλήματα και κίνδυνοι από μη ποιοτικές εγκαταστάσεις φυσικού αερίου, θάνατοι στα ξενοδοχεία, ανασφαλείς  εγκαταστάσεις και προϊόντα εκτός προδιαγραφών κλπ)

Το σύνολο των θεμάτων που πρέπει να αντιμετωπίσει η ΕΕ Μηχανολόγων απαιτούν επιστημονική και ερευνητική τεκμηρίωση. Για αυτόν τον λόγο είναι αναγκαίο να δημιουργηθεί ένας μόνιμος δίαυλος επικοινωνίας με τα Εκπαιδευτικά ιδρύματα  της Χώρας, με την αξιοποίηση και των σύγχρονων μεθόδων επικοινωνίας (Ηλεκτρονικά forums, ομάδες συζήτησης κλπ). Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκουμε επιπλέον να συνδεθούν τα προβλήματα του επαγγελματία μηχανολόγου με τις ερευνητικές  δραστηριότητες των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, στη βάση της αμοιβαίας επωφελούς συνεργασίας, με σαφή προσδιορισμό ρόλων και διαδικασιών και με αυτοτέλεια κάθε πλευράς.
Κάτι τέτοιο νομίζουμε ότι θα έχει θετικές επιδράσεις τόσο στην αποτελεσματικότητα της ΕΕ μηχανολόγων όσο και στην σύνδεση των ερευνητικών διαδικασιών με τα προβλήματα του επαγγελματία μηχανολόγου μηχανικού, στην καλύτερη προετοιμασία των αποφοίτων για την ένταξή τους στο επάγγελμα κλπ.
 

Οι Υποψήφιοι της ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗΣ για την ΕΕ των Μηχανολόγων είναι οι εξής:

Κατεβάστε το ειδικό Προγράμματα Δράσης για την Ε.Ε. και διαδώστε τα σε όλους τους Μηχανικούς!